Publiekrecht of privaatrecht?

Publiekrecht of privaatrecht?

Als u een juridisch geschil heeft is het belangrijk te weten of dit onder het publiekrecht valt of onder het privaatrecht. Heeft u bijvoorbeeld ruzie met uw buurman omdat die tijdens uw vakantie een schutting heeft gebouwd die voor een groot deel in uw tuin staat en die hij weigert te verplaatsen? Dan spelen er twee juridische geschillen. Ten eerste wordt uw eigendom aangetast doordat uw buurman daar een deel van in bezit neemt. Ten tweede: mag hij die schutting zomaar bouwen?

privaatrecht publieksrecht
Een privaatrechtelijk geschil speelt tussen twee particuliere burgers; het gaat over privé-eigendom en over het maken van inbreuk daarop.

Privaatrecht

Het eerste geschil is privaatrechtelijk. Het speelt tussen twee particuliere burgers, het gaat over privé-eigendom en over het maken van inbreuk daarop. U kunt een advocaat inhuren die uw eigendom terugvordert en uw buurman gelast de schutting uit uw tuin te verwijderen. Als uw buurman weigert zal uw advocaat hem dagvaarden om voor de civiele rechter te verschijnen die uitspraak zal doen over het geschil. Burgers, particulieren, privé-eigendom, advocaat, dagvaarding, civiele of burgerlijke rechter… allemaal woorden die met het privaatrecht te maken hebben. Privaatrecht wordt daarom ook wel burgerlijk- of civielrecht genoemd.

Publiekrecht

Het tweede geschil is publiekrechtelijk. Als iemand iets bouwt zonder vergunning kan er sprake zijn van een overtreding van bouwregelgeving. In dat geval gaat het niet tussen twee particulieren maar tussen uw buurman en de overheid. De overheid oefent het openbaar bestuur uit over ons land en moet de gevolgen van een overtreding ongedaan maken door de toepasselijke regelgeving te handhaven. U kunt daartoe een verzoek om handhaving indienen bij uw gemeente. Vergunning, overtreding, bouwregelgeving, overheid, openbaar bestuur, gemeente, handhaving… allemaal woorden die in het publiekrecht thuis horen. Publiekrecht wordt daarom ook wel bestuursrecht genoemd.

Bestuursrecht

Omdat het publiekrecht de belangen van alle burgers behartigt bestaat daarin geen verplichte procesvertegenwoordiging. Iedere burger moet vrij toegang hebben tot het openbaar bestuur. Dat wil zeggen dat u niet verplicht bent om u door een advocaat te laten vertegenwoordigen zoals dat wel het geval is in het privaatrecht. Als de gemeente weigert te handhaven kunt u zelf naar de bestuursrechter en daar uw zaak bepleiten. De bestuursrechter is er speciaal voor om publiekrechtelijke geschillen op te lossen.

Verschil tussen publiek- en privaatrecht

De verschillen tussen publiek- en privaatrecht hebben nog meer gevolgen. Ten eerste voor uw portemonnee: de publiekrechtelijke weg is goedkoper dan de privaatrechtelijke, met name door de uurtarieven van advocaten.
Ten tweede is het bestuursrecht minder formeel dan het privaatrecht. De bewijsvoering is vrijer en de bestuursrechter is niet lijdelijk. Dat wil zeggen dat hij uw argumenten ambtshalve kan aanvullen als daartoe aanleiding bestaat.

In het privaatrecht wordt alleen geoordeeld op de gronden die uw advocaat aanvoert. Het bestuursrecht is moderner dan het privaatrecht en staat toe dat u allerlei deskundigen meeneemt. Een belangrijke deskundige is de bestuursjurist. Daarover meer in mijn volgende blog: advocaat of jurist? Bekijk alvast mijn trefwoordenlijst zodat u vertrouwd raakt met belangrijke juridische termen en begrippen.

Publiekrecht of privaatrecht?
Tagged on: